Bitcoin (یان BTC) لە ساڵانی دواییدا ناوبانگێکی زۆری پەیدا کردووە. هەمووان دەیانەوێت بزانن دەربارەی ئەم دراوەی داهاتوو چونکە بەهای لە کانوونی یەکەمی 2020ەوە بە شێوەیەکی بەرچاو بەرز بووەتەوە.
شتێکی تایبەت هەیە دەربارەی BTC – ئەو کەسانەی کە جارێک ڕکابەر و ڕەخنەگری بیتکۆین بوون، ئێستا بە پەرۆشییەوە بەشداری دەکەن بەرەو ئەم دراوە نوێیە.
کاتی ئەوە هاتووە کە دەربارەی ئەم تەکنەلۆژیا نوێیە فێر بین و لەگەڵ مۆدێلەکەدا بمێنینەوە. بۆ یارمەتیدانی خوێنەرانمان بۆ تێگەیشتن لە BTC، ئێمە شانازی دەکەین ئەم بابەتە وردە پێشکەش بکەین دەربارەی بیتکۆین چییە؟
ئەم بابەتە یارمەتیت دەدات بۆ تێگەیشتن لە هەموو شتێک دەربارەی بیتکۆین. هەروەها خاڵە باش و خراپەکانی BTC، لە کوێ دەتوانیت BTC بکڕیت، و هەموو شتێکی تر ڕوون دەکەینەوە. بە کورتی، ئەم وتارە ڕێبەری تەواوی تۆیە بۆ تێگەیشتن لە تەکنەلۆژیا بەرزبووەوەکە کە هەموومان بە بیتکۆین، یان BTC، دەیناسین.
هەموو شتێک دەربارەی بیتکۆین
بەخێربێن بۆ یەکەم بەشی ئەم بابەتە درێژ و وردەی دەربارەی BTC. ئەم بەشە چوار شت دەگرێتەوە: پێناسەی BTC، چۆن دروست کرا، کێ کۆنترۆڵی دەکات، و چۆن بیتکۆین کار دەکات.
ئێمە بەشە لاوەکییەکانمان بە شێوەیەک ڕێکخستووە کە بە بنەماکان دەست پێدەکات و لەوێوە گەشە دەکات. پێشنیار دەکەین بەو ڕیزبەندییە شوێنیان بکەون کە دانراون.
کەواتە، با دەست پێبکەین!
پێناسەی بیتکۆین
بیتکۆین جۆرێکە لە دراوی کریپتۆ – ئەمە ئاماژەیە بۆ دراوێکی دیجیتاڵی کە وەک ئامرازێکی ئاڵوگۆڕ بەکاردێت.
وەک پارەی فیات (EUR, USD, SGD)، بیتکۆین وەک دراوێک کار دەکات. بەڵام، دیجیتاڵییە، و هیچ بیتکۆینێکی فیزیکی بەردەست نییە (جگە لە کاغەزی بیتکۆین).
بە پێچەوانەی دراوی فیات، BTC لەسەر لێدجەرێکی گشتیی لامەرکەزی دروست دەکرێت، هەڵدەگیرێت، هاوبەش دەکرێت، و مامەڵەی پێوە دەکرێت. لێدجەرێکی گشتیی لامەرکەزی سیستەمێکی تۆمارکردنە کە تێیدا هەموو مامەڵەکانی BTC تۆمار دەکرێن، پشتڕاست دەکرێنەوە، و پارێزگارییان لێدەکرێت لە ڕێگەی هێزی کۆمپیوتەرەوە نەک لەلایەن ڕێکخراوێکی حوکمڕانی دیاریکراوەوە.
هیچ دامەزراوە یان کەسێک کۆنترۆڵی بیتکۆین ناکات؛ لەلایەن ئەو کەسانەوە بەڕێوەدەبرێت کە بەکاری دەهێنن. ئەمە بەمەش ناسراوە بە سیستەمی تۆڕی هاوتا-بۆ-هاوتا.
چۆن بیتکۆین دروست کرا
دروستکردنی بیتکۆین ڕێکەوت نەبوو، بەڵکو جوڵەیەکی پلان بۆ داڕێژراو بوو بۆ تێکدانی پیشەسازی دارایی. با سەیری مێژووی چۆنیەتی دروستبوونی بیتکۆین بکەین.
- لە 18ی ئابی 2008،, دۆمەینێک org تۆمار کرا. ئەمڕۆ، ئەگەر سەیری زانیاری دۆمەینەکە بکەیت، لەلایەن ئەمەوە پارێزراوە WhoisGuard Parastî hevok. Ev tê wê wateyê ku nasnameya kesê ku domain qeyd kiriye hîn ji raya giştî re peyda nabe.
- Ji bo cara yekem, di 31ê Cotmeha 2008an de, navê Satoshi Nakamoto li ser înternetê derket. Kes an komek taybetî (ev hîn jî bi berfirehî tê nîqaşkirin) ku wekî Satoshi Nakamoto tê zanîn, Lîsteya Nameyên Krîptografiyê li metzdowd.com ragihand.
- Di daxuyaniyê de, aliyê nenas kaxezê spî yê bitcoin eşkere kir – Bitcoin: Sîstemek Pereyê Elektronîkî ya Peer-to-Peer.
- Di 3ê Çileya Paşîn a 2009an de, bloka yekem a BTC, “bloka 0” (ku wekî bloka genesis jî tê zanîn) hate kolandin. Tê de ev nivîs hebû: “The Times 03/Çile/2009 Serokwezîr li ber xilasbûna duyemîn ji bo bankan,”
- 8ê Çileya Paşîn a 2009an roja serbestberdana yekem guhertoya nermalava bitcoin nîşan kir. Ew li ser Lîsteya Nameyên Krîptografiyê hate ragihandin.
- Di 9ê Çileya Paşîn a 2009an de, bloka 1 a bitcoin hate kolandin.
Ji ber vê yekê, ew rêzeya demê bû ku BTC çawa derket holê. Lêbelê, mirov hîn jî nasnameya rastîn a li pişt navê Satoshi Nakamoto nizanin. Her çend hene gelek kes û komên ku îdîa kirin ku nasnameya li pişt Satoshi Nakamoto yê navdar bin, hîn jî delîlek berbiçav tune ku nasnameya wan a rastîn çi ye.
Partiya Kontrolker a Li Pişt Bitcoin Kî Ye?
Berevajî bankan û saziyên din ên darayî yên taybet, BTC ji hêla yek partiyek ve nayê kontrol kirin. Lêbelê, kesên ku bitcoin bikar tînin li ser darayîyên xwe xwedî kontrola tevahî ne.
BTC ji navbeynkar an aliyek sêyemîn serbixwe ye. Kes nikare destwerdanê li danûstandinên bitcoin bike an xercên zêde û berdêlên din ên mîna bankan ferz bike.
Bitcoin ji hêla kesên ku xwediyê wê ne ve tê kontrol kirin. Bikarhêner ne xwediyê desthilatdarî an hêzê ne ku bitcoinên bikarhênerên din kontrol bikin.
Kesên ku xwediyê BTC ne dikarin bitcoinan bêyî alîkariya navbeynkarek veguhezînin an bistînin. Berîka BTC alîkariya kesek dike ku bitcoinan bêyî ti saziyek sêyemîn bişîne an bistîne.
Tişta herî baş di derbarê Bitcoin de ev e ku darayîyên we di destên we de ne. Hûn ji hêla komek taybetî an hukûmetek ve nayên şopandin an kontrol kirin. Ne jî hûn hewce ne ku ji bo temamkirina danûstandinek hêsan, kontrolên nasnameyê yên cihêreng derbas bikin.
BTC kontrola dawîn a dravê we û nepenîtiya tevahî li ser deftera giştî ya BTC dide we. Tewra ku hûn bi kesek din re BTC dişînin an distînin, di navbera aliyan de eşkerekirina agahdariya kesane tune.
Tenê çareseriyek nermalavê digel hêza hesabkerî ya ji çar aliyên cîhanê tora BTC kontrol dike – û hûn serokê kontrolkerê dravê xwe ne.
Fêmkirina Bitcoin û Çawa Ew Dixebite
Fêmkirina Bitcoin
Hûn dikarin BTC wekî berhevokek komputeran bifikirin (یان گرێکان) کە کۆدی BTC بەڕێوەدەبەن و بلۆکچەینەکەی هەڵدەگرن.
بەڵام بلۆکچەین چییە؟ کۆمەڵێک بلۆکە کە تۆمارێکی هەموو ئەو مامەڵانەیان تێدایە کە ئەنجام دەدرێن. هەر بلۆکێک کۆمەڵێک مامەڵەی تێدایە، و کاتێک بلۆکەکان بەیەکەوە کۆدەبنەوە، پێیان دەوترێت بلۆکچەین.
هەموو کۆمپیوتەرەکان هەمان بلۆکچەین بەڕێوەدەبەن و بلۆکە نوێیەکان کۆنتڕۆڵ دەکەن کە بە مامەڵە نوێیەکان نوێدەکرێنەوە. لەبەر ئەوەی هەموو کۆمپیوتەرەکان لەسەر هەمان لاپەڕەی بلۆکچەینن، هیچ کەسێک ناتوانێت فێڵ بکات یان بلۆکەکان بگۆڕێت.
بەڵام،, پێویستی بە کەسێک یان گروپێک دەبێت بۆ کۆنتڕۆڵکردنی 51%ی کۆمپیوتەرەکان یان گرێکان بۆ شکاندنی بلۆکچەینەکە.
نیشانەکان و کلیلەکان
تۆماری نیشانەکانی بیتکۆین بە بەکارهێنانی دوو کلیل دەپارێزرێت – گشتی و تایبەت. هەردوو کلیلە گشتی و تایبەتەکان وەک زنجیرەیەکی درێژی ژمارە و پیتەکانن. ئەوان بە نیشانەی BTC بەستراونەتەوە بە بەکارهێنانی شفرەکردنی بیرکاری کە بۆ دروستکردنیان بەکارهاتبوو.
کلیلێکی گشتی وەک ژمارەی هەژماری بانکییەکەت کاردەکات. لەکاتێکدا کە بۆ جیهان گشتییە، کلیلێکی تایبەت مەبەست لێی پاراستن و سەلامەتییە. کلیلەکانی BTC لەگەڵ کلیلەکانی جزدانی بیتکۆین تێکەڵ مەکە – هەردووکیان دوو شتی جیاوازن – زیاتر لەسەر ئەوە لێرە.
بیتکۆین چۆن کاردەکات
بیتکۆین لەسەر بنەماکانی تەکنەلۆژیای هاوتا-بۆ-هاوتا کاردەکات بۆ ئاسانکاریی پارەدان. بە پێچەوانەی بانکەکانەوە، BTC سەکۆیەکی گشتیی لامەرکەزی بەکاردەهێنێت بۆ پرۆسەکردن، بەدواداچوون، و جێبەجێکردنی مامەڵەکان.
کانزاچییەکان ئەو کەسانەن کە بلۆکچەین ڕێکدەخەن بە بەکارهێنانی هێزی کۆمپیوتەر. ئەوان ئەمە دەکەن بۆ وەرگرتنی پاداشت وەک بەشێک لە بڵاوبوونەوەی بیتکۆینی نوێ و کرێی مامەڵەکان بە بیتکۆین.
کاتێک تۆ بڕێک بیتکۆین دەنێریت یان وەردەگریت، مامەڵەکە لەسەر سەکۆی گشتی تۆمار دەکرێت. پاشان، کانزاچییەک بە بەکارهێنانی هێزی ژماردنی خۆی پشتڕاستی دەکاتەوە. دوای ئەوە، مامەڵەکەت تەواو دەبێت و لەسەر سەکۆی گشتی تۆمار دەکرێت، و کانزاچییەکە پاداشتی خۆی بە BTC وەردەگرێت.
بەشی یەکەمی ئەم وتارەمان تەواو کرد. ئێستا باس لە سوود و زیانەکانی بیتکۆین دەکەین.
سوود و زیانەکانی بیتکۆین
وەک هەموو شتێکی تر لەم جیهانەدا، BTC سوود و زیانی خۆی هەیە. ئەم بەشە بە تایبەتی دروست کراوە بۆ خستنەڕووی سوود و زیانەکانی بیتکۆین بە بڕێکی گونجاو لە وردەکاری.
لەم بەشەدا، فێری شەش سوود و زیانی بیتکۆین دەبیت. کەواتە با دەست پێبکەین و بزانین بۆچی BTC هەردوو لایەنگری دڵسۆز و ڕەخنەگری توندی هەیە.
سوودەکانی بیتکۆین
گواستنەوەیی
بۆ ماوەیەکی زۆر، داهێنەران هەوڵیان داوە پارە بە گواستنەوەییترین شێوە بکەن. کارتی دێبیت، کارتی کرێدیت، پڕکردنەوەی باڵانس، و بانکی مۆبایل نموونەی سەرەکین بۆ گواستنەوەیی کردنی پارە.
بەڵام، هەموو پێشکەوتنەکان بۆ گواستنەوەیی کردنی پارە لە ڕاستیدا پێشکەوتنێکی ڕاستەقینەیان بەدەست نەهێناوە.
دوای هاتنی BTC، شتەکان گۆڕاون. لەبەر ئەوەی بیتکۆین بریتییە لە دراوی دیجیتاڵی لامەرکەزی, ، ڕێگە بە کەسێک دەدات پارە بە شێوەی دیجیتاڵی هەڵبگرێت.
بەهۆی سروشتی تەواو دیجیتاڵی بیتکۆینەوە، هەر کەسێک دەتوانێت بە خێرایی پارە وەربگرێت یان بنێرێت – بێ هیچ کرێی زیادە یان ناوبژیکارێک.
ئازادی
ئەگەر سەیری قۆناغی ئێستای پارە بکەین، شتێکی وا بە ناوی ئازادییەوە بوونی نییە. جیهانی دارایی ژیانت لە دەستی تۆدا نییە – بەستراوەتەوە بە دۆخی بانکێک یان دامەزراوەیەک.
بە بیتکۆین، تۆ ئازادییەکی تەواوت هەیە. چیتر بەستراو نیت بە کۆمپانیا یان دامەزراوەیەکەوە کە پشتڕاستکردنەوەی سەیر و سەمەرە، کرێ و باجت بەسەردا دەسەپێنێت.
بیتکۆین ئازادییەکی ڕاستەقینەت پێدەبەخشێت و لە جیهانی ئاڵۆزی دارایی باو دەرتدەکات کە پارەکەت لەلایەن کەسانی ترەوە چاودێری و کۆنترۆڵ دەکرێت.
سەلامەتی
بەکارهێنەرانی بیتکۆین سەلامەت و پارێزراون. بەبێ مۆڵەتی ئەوان، هیچ کەسێک ناتوانێت پارە لە هەژمارەکەیان بکێشێتەوە یان زانیاری کەسی بدزێت.
بە پێچەوانەی شێوازەکانی تری پارەدان، بیتکۆین پێویستی بەمە نامێنێت فاکتەری متمانە لە نێوان بازرگانەکاندا. BTC جێگەی بە بلۆکچەین دەگرێتەوە بۆ ئەوەی هەموو خاوەنێکی بیتکۆین بتوانێت بە تەواوی سەلامەتی چێژ وەربگرێت بەبێ پشت بەستن بە میتۆدی فاکتەری متمانەی دەیان ساڵە لە بازرگانیدا.
کاتێک پارە وەردەگریت یان دەدەیت، BTC پێویستی بە هیچ لایەنێک نییە ناسنامەی کەسی خۆی ئاشکرا بکات. ئەمەش BTC بۆ هەموو بەکارهێنەرێک سەلامەت دەکات، چونکە زانیاری کەسی تایبەتە بە هۆکارێک.
شەفاف
بێگومان، BTC نهێنی و تایبەتمەندی پەرەپێدەدات – بەڵام ئەمە بە سروشتی شەفافی خۆی دەکات. هیچ شتێک لە جیهانی BTCدا شاراوە نییە. جیاوازی هەیە لە نێوان مانەوە بە نهێنی و شاراوەیی.
هەموو مامەڵەیەکی بیتکۆین و زانیارییەکانی هەمیشە لەسەر بلۆکچەینی BTC بەردەستە. هەر کەسێک دەتوانێت داتا لە کاتی ڕاستەقینەدا ببینێت لەگەڵ وردەکارییە پێشکەوتووەکانی تردا. بەڵام، پرۆتۆکۆڵی BTC کۆدکراوە، کە وای لێدەکات بێ دەستکاریکردن بێت.
ڤاوچەری نەقدی تۆڕی بیتکۆین لامەرکەزییە, ، بۆیە ناتوانرێت لەلایەن هیچ گرووپێکی دیاریکراوی خەڵکەوە کۆنترۆڵ بکرێت. لە کۆتاییدا، بە پێچەوانەی بانکەکانەوە، بیتکۆین بێلایەن، شەفاف و کراوەیە بۆ هەمووان.
کرێی کەمتر
ئەگەر دەتەوێت بڕێک پارە بۆ هاوڕێیەکت لە دەرەوەی وڵات بگوازیتەوە، دەبێت کرێیەکی زۆر بدەیت. بەبێ گوێدانە خزمەتگوزارییەکە، کرێی مامەڵە و باجەکانی تر ناچارین.
BTC ڕێگەت پێدەدات کرێی مامەڵە هەڵبژێریت یان هیچ نەدەیت. دانی کرێ دەبێتە هۆی ئەوەی ماینەرێک مامەڵەکەت زووتر پشتڕاست بکاتەوە، لە کاتێکدا هیچ نەدان جگە لەو پارەیەی کە دەتەوێت بینێریت، وادەکات مامەڵەکەت کەمێک درەنگتر پشتڕاست بکرێتەوە.
بیتکۆین ناچارت ناکات کرێی مامەڵە بدەیت؛ ئەوە لەسەر تۆیە. دەتوانیت یان کرێیەک بدەیت بۆ تەواوکردنی مامەڵەکەت لە چەند چرکەیەکدا – یان کەمێک زیاتر چاوەڕێ بکەیت ئەگەر ناتەوێت کرێی زیادە بدەیت.
دەستڕاگەیشتن
کاتێک باس دێتە سەر دەستڕاگەیشتن، هیچ ڕکابەرێکی گەورەتر لە بیتکۆین نییە. مامەڵەکردن لەگەڵ بیتکۆین سادە و ڕاستەوخۆیە.
دەتوانیت بیتکۆین بگوازیتەوە، وەربگریت و هەڵیبگریت بە چەند کلیکێک. جگە لەوەش، تەنها پێویستت بە هێڵی ئینتەرنێت و ئامێرێکە بۆ دەستڕاگەیشتن بە جزدانی بیتکۆینەکەت و ئەنجامدانی مامەڵەی دڵخوازت.
هیچ سنوورێک نییە لە جیهانی بیتکۆیندا. هەر کەسێک دەتوانێت بیتکۆین بکڕێت، بفرۆشێت، هەڵیبگرێت و بازرگانی پێوە بکات – هیچ لایەنێکی سێیەم یان هیچ پشتڕاستکردنەوەیەکی زیادە پێویست نییە.
بە پێچەوانەی دراوی فەیات، BTC بەردەستە بۆ هەموو مرۆڤێک لەسەر هەسارەکە کە پەیوەندی ئینتەرنێتی هەیە. لە کۆتاییدا، باشترین شت دەربارەی دەستڕاگەیشتنی BTC ئەوەیە کە بێ لایەنگرییە.
کەموکوڕییەکانی بیتکۆین
ناجێگیر
یەکێک لە دیارترین کەموکوڕییەکانی BTC سروشتی ناجێگیرییەتی. بیتکۆین لەلایەن هیچ دەستەیەکی دیاریکراوەوە پشتگیری ناکرێت جگە لە بەکارهێنەرانی. ئەمەش BTC زۆر ناجێگیر دەکات.
BTC دەتوانێت بەرز یان نزم بێتەوە بەهۆی هۆکاری جیاوازەوە، و ئەو هۆکارانەش بە هیچ شێوەیەک وەک هی بازاڕەکانی تر نین.
ڕۆژێک ڕەنگە بەرزبوونەوەی 10% لە بەهای BTC ببینیت، تەنها بۆ ئەوەی ڕۆژی دواتر بەهاکەی بە ڕێژەی 15% دابەزێت.
هیچ کەسێک ناتوانێت دابەزین و بەرزبوونەوەی بەهای BTC پێشبینی بکات. ئەم سروشتە ناجێگیرە بیتکۆین دەکاتە ترسێکی ڕاستەقینە بۆ وەبەرهێنەران.
بەهای BTC پێشبینینەکراوە؛ دەتوانێت لە هەر ساتێکدا بە شێوەیەکی بەرچاو بگۆڕێت. هەر بۆیە خەڵک متمانەی پێ ناکەن، چونکە هەمووی دەتوانێت بڵقێک بێت.
ئەگەر بیتکۆین بە جۆرێک لە جۆرەکان لە سروشتی ناجێگیری تێپەڕێت، دەتوانێت گۆڕانکارییەکی گەورە بێت! ئەم دواییانە، وەبەرهێنەری ئەفسانەیی بیڵ میلەر وتی کە بیتکۆین بەرزتر دەبێتەوە ئەگەر کەمتر مەترسیدار بێت.
لەدەستدانی کلیلەکان
ئەو کەسانەی خاوەنی بیتکۆینن هەمیشە لە ترسی لەدەستدانی کلیلە تایبەتەکانیاندان. ئەگەر کەسێک کلیلە تایبەتەکەی لەدەست بدات یان لە شوێنێک دزەی پێ بکرێت، هیچ گەڕانەوەیەک نییە.
لەدەستدانی کلیلێک دەتوانێت ببێتە هۆی لەدەستدانی جزدانەکەت و بیتکۆین بۆ یەکجاری. ناتوانیت بیگەڕێنیتەوە. لە لایەکی ترەوە، ئەگەر کلیلە تایبەتەکەت لە ئۆنلاین دزەی پێ بکرێت، ئەوا دەتوانیت بە ئاسانی BTCی خۆت لە چاوتروکانێکدا لەدەست بدەیت.
ئەم دواییانە، جزدانەکانی BTC تایبەتمەندی کۆپی یەدەگ و میکانیزمی تریان ناساندووە بۆ نەهێشتنی ترسی لەدەستدانی کلیلەکان. بەڵام، مەترسی لەدەستدانی کلیلەکان هێشتا ماوە.
کەمتر ناسراو
بە پێچەوانەی دراوە فەیاتەکان و شێوازەکانی تری پارەدان، BTC هێشتا وشەیەکی باوە لە زۆر وڵات و ناوچەدا. لە ڕاستیدا، لەو ناوچانەی کە BTC بەکاردەهێنرێت، تەنها ڕێژەیەکی کەم لە خەڵک بەکاری دەهێنن.
تا ئێستا، باو نییە کە بتوانیت بیتکۆین بە هەمان شێوەی دراوە فەیاتەکان بەکاربهێنیت. بیتکۆین هێشتا نزیکەی هیچ ناسینەوەیەکی لە سەرانسەری جیهاندا نییە.
بۆ نموونە، ئەگەر بچیتە نزیکترین فرۆشگای نایکی بۆ کڕینی پێڵاوێک – ناتوانیت بە بیتکۆین پارە بدەیت.
کەم ناسینەوە لە سەرانسەری جیهاندا بەکارهێنانی BTCی سنووردار کردووە. زۆرێک لە خەڵک هێشتا پێیان وایە کە بیتکۆین تەنها شێوازێکی پارەدانە کە هاکەرەکان بۆ چالاکییە نایاساییەکان بەکاری دەهێنن.
یاساییەکان
باری یاسایی بیتکۆین لە زۆر ناوچەدا هێشتا پرسیارێکی گەورەیە. هەموو ناوچەکانی جیهان بە شێوەیەکی یاسایی پشتگیری لە بەکارهێنانی BTC ناکەن.
لە زۆر وڵاتدا، بیتکۆین وەک هەڕەشەیەکی یاسایی سەیر دەکرێت. لەبەر ئەوەی یاسا و ڕێساکانی بیتکۆین کەمە، زۆربەی ناوچەکان هێشتا وەک دراوێکی نایاسایی سەیری دەکەن.
هیچ ڕێسایەکی پتەو لە پشت بیتکۆین و دراوە کریپتۆییەکانی ترەوە نییە. ئەمەش BTC زۆر بەهێزتر دەکات لە دراوە فەیاتەکان.
دەزگا ڕێکخەرەکان و حکومەتەکان لە بێناونیشانی بیتکۆین دەترسن، و نیگەرانن کە خاوەن بیتکۆینەکان دەتوانن بە ئاسانی کاڵای نایاسایی لە وێبسایتە گوماناوییەکان بکڕن بەبێ ئەوەی هیچ ڕێگەیەک هەبێت بۆ بەدواداچوون یان ڕاگرتنیان.
لایەنە یاساییەکان هێشتا یەکێکن لە گەورەترین پرسیارەکان کە ڕێگرن لەوەی BTC دەسەڵات بگرێتە دەست.
گەشەپێدانە نوێیەکان
داهاتووی بیتکۆین پشت بە گەشەپێدەرانی و ئەو کەسانە دەبەستێت کە ڕێکی دەخەن. گەشەپێدانە نوێیەکان هەموو مانگێک یان نزیکەی ئەوە دەکرێن – و ئەمەش BTC دەکاتە جۆرێکی ناجێگیر و نادڵنیا لە دراو.
BTC کۆنتڕۆڵ ناکرێت. حکومەتەکان، بانکەکان، هتد، هێشتا ناتوانن کۆنتڕۆڵی بکەن چونکە بەردەوامە لە قۆناغی گەشەسەندندا. بەڵام، ئەگەر حکومەت یان هەر دەزگایەک هەوڵی ڕێکخستنی بیتکۆین بدات، ئەوا بنەمای ئەو شتە لەناودەبات کە BTC لەسەری وەستاوە.
گەشەپێدانە نوێیەکان و داهێنان لە کەرتی BTCدا وای لێدەکەن بەهێزتر بێت – بەڵام لە چاوی جیهانی داراییەوە، تەنها زیاتر ناجێگیر و نادڵنیا دەبێت.
هیچ شێوەیەکی فیزیکی نییە
بیتکۆین بە شێوەیەکی فیزیکی بوونی نییە وەک دراوەکانی تر. هەر بۆیە ناتوانیت تەنها بچیتە دوکانێک و بە بیتکۆین پارە بدەیت. لە ئێستادا، ئەوە مومکین نییە.
جزدانەکانی بیتکۆین سادە و ئاسانن بۆ بەکارهێنان، بەڵام هەموو کەسێک لەسەر هەسارەکە بەکاریان ناهێنێت و لەوانەیە کەمتر گونجاو بن لە پارەی فیزیکی.
کەواتە ئەگەر دەتەوێت شتێک بە بیتکۆین بکڕیت، دەبێت بیگۆڕیت بۆ هەر دراوێکی تری فیات یان بە شێوەیەکی نەریتی پارە بدەیت. بۆ ئەوەی بەسەر شێوەی فیزیکی پارەدا زاڵ بێت، هێشتا کات ماوە بۆ خولیای BTC بۆ ئەوەی سیستەمێکی گشتگیری پارەدان ئاشکرا بکات کە لەلایەن هەمووانەوە قبوڵکراو بێت.
ئێمە لەگەڵ سوود و زیانە دیارەکانی بیتکۆین تەواو بووین. ئێستا، دەچینە سەر بەشی داهاتوو، کە تێیدا فێر دەبیت چۆن بیتکۆین بەدەست بهێنیت.
چۆن دەتوانم بیتکۆین بەدەست بهێنم؟
دوو ڕێگا هەیە بۆ ئەوەی بیتکۆین بەدەست بهێنیت – کڕین یان کانزاکردن. لە بەشەکانی داهاتوودا هەردوو ڕێگاکە بە جیا باس دەکەین بۆ بەدەستهێنانی بیتکۆین.
کڕینی بیتکۆین
سادەترین ڕێگا بۆ دەستکەوتنی بیتکۆین کڕینیانە. بەڵام چۆن دەتوانیت بیتکۆین بکڕیت؟ ئایا فرۆشیارێک لە نزیکەوە هەیە کە بیتکۆین بفرۆشێت؟
باشە، لە ڕاستیدا، بیتکۆین دەتوانرێت لە وێبسایتەکانەوە بکڕدرێت (بەناوبانگ بە ئاڵوگۆڕ ناسراون). سەدان ئاڵوگۆڕی متمانەپێکراو هەن کە دەتوانیت بیتکۆینیان لێ بکڕیت.
بەڵام، دوو جۆر ئاڵوگۆڕ هەن – لامەرکەزی و مەرکەزی. لێرەدا چۆنیەتی کڕینی بیتکۆین لە ئاڵوگۆڕێکی لامەرکەزی یان مەرکەزی ڕوون کراوەتەوە.
کڕینی BTC لە ئاڵوگۆڕە لامەرکەزییەکان
ئاڵوگۆڕە لامەرکەزییەکان کار لەسەر بنەما ڕاستەقینەکانی بلۆکچەین و دراوە دیجیتاڵییەکان – سیستەمێکی P2P. لە ئاڵوگۆڕێکی لامەرکەزیدا، تۆ ئازادیت بیتکۆین لە بازرگانە جیاوازەکان بکڕیت کە BTC لەسەر ئەو پلاتفۆرمە دەفرۆشن.
تۆ بە یەک ڕێگەی کڕینەوە بەسترابیتەوە. سەدان بازرگانی ڕاستەقینە هەن کە بیتکۆین دەفرۆشن؛ تەنها پێویستە پەیوەندییان پێوە بکەیت بۆ دەستپێکردنی بازرگانییەکە.
لە کاتی بازرگانییەکەدا، تۆ پەیڕەوی لە یاسا پێشوەختەکانی بازرگانەکە دەکەیت یان مەرجەکانی لەگەڵدا دانوستان دەکەیت. دوای ئەوە، ئەو بیتکۆینانە وەردەگریت کە کڕیوتە.
ئاڵوگۆڕە لامەرکەزییەکان لەلایەن کۆمەڵێک کەسەوە کۆنتڕۆڵ ناکرێن. لەبری ئەوە، ئەوان لەسەر چارەسەرێکی نەرمەکاڵا کار دەکەن تەنها بۆ ڕێکخستنی مامەڵە بەردەوامەکان لە نێوان بازرگانەکاندا.
هەندێک لە بەناوبانگترین ئاڵوگۆڕە لامەرکەزییەکان بریتین لە LocalBitcoins و Paxful.
کڕینی BTC لە ئاڵوگۆڕە مەرکەزییەکانەوە
بە پێچەوانەی ئاڵوگۆڕە لامەرکەزییەکانەوە،, ئاڵوگۆڕە مەرکەزییەکان کار دەکەن وەک بانکەکان و دامەزراوە داراییەکانی تر. گرووپێکی دیاریکراو لە خەڵک هەن کە خاوەندارێتی یان بەڕێوەبردنی ئاڵوگۆڕەکە دەکەن.
کاتێک بیتکۆین لە ئاڵوگۆڕە مەرکەزییەکان دەکڕیت، تەنها بە یەک فرۆشیارەوە بەستراویت – خودی ئاڵوگۆڕەکە. ناتوانیت مامەڵە لەسەر نرخ بکەیت یان بازرگان هەڵبژێریت وەک لە ئاڵوگۆڕە لامەرکەزییەکان. لەبری ئەوە، ئاڵوگۆڕەکە نرخێکی دیاریکراو، کرێی ئاڵوگۆڕ، و هەموو لۆجستییەکان دیاری دەکات. بەڵام، ئاڵوگۆڕە مەرکەزییەکان بەڕاستی دۆستی سەرەتایین بۆ خولیایانی نوێی کریپتۆ.
ڕووکاری بەکارهێنەر ئاسانە بۆ تێگەیشتن. هەژمارێک دەتوانرێت لە چەند چرکەیەکدا دروست بکرێت، و کڕینی بیتکۆین تەنها چەند کلیکێک دوورە. ئاڵوگۆڕە مەرکەزییەکان هەروەها ئاسایش و بیمەی گەورە پێشکەش بە کڕیارەکانیان دەکەن.
کانزاکردنی بیتکۆینەکان
کانزاکردنی بیتکۆین بژاردەیەکی ترە بۆ بەدەستهێنانی بیتکۆین، بەڵام بۆ زۆربەی خەڵک پەسەند یان دەستڕاگەیشتوو نییە.
کانزاکردنی بیتکۆین وەک دابینکردنی هێزی کۆمپیوتەرە بۆ تۆڕی بلۆکچەین بۆ چارەسەرکردنی ئەلگۆریتمە بیرکارییە ئاڵۆزەکان. پێویستە بیتکۆین کانزا بکرێت چونکە تۆماری گشتی بلۆکچەین بەبێ ئەوە پارێزراو نابێت.
سەبارەت بە بەدەستهێنانی بیتکۆین بە کانزاکردن، کاتێک بیتکۆینێک بڵاودەکرێتەوە، کانزاکەرەکان پشکێکی لێ وەردەگرن. جگە لەوە، کاتێک کانزاکەرەکان مامەڵەکان لەسەر تۆڕی بلۆکچەین پشتڕاست دەکەنەوە، ڕێژەیەکی کەم وەک پاداشت بەدەست دەهێنن.
کەواتە بۆچی نابێت بیتکۆین کانزا بکەیت؟ چونکە کانزاکردنی بیتکۆین زۆر گران دەبێت و کەمتر قازانج بەخش دەبێت بە تێپەڕبوونی کات. ئەو ڕۆژانە تێپەڕین کە هیچ کێبڕکێیەک لە کانزاکردنی بیتکۆیندا نەبوو.
بە خێرایی بۆ ئەمڕۆ؛ هەموو کەسێکی دەوڵەمەند وەبەرهێنان لە ئامێری کانزاکردن دەکات. بە هاردوێری بەتوانا و نوێ، کانزاکردنی بیتکۆین قازانج بەخشە بۆ ژمارەیەکی کەمتر و کەمتر، و زۆرێک لە تاکەکان دەستیان بە هاردوێری گرانبەها ناگات. بۆ زۆربە، کانزاکردنی بیتکۆین بەهای نییە.
کەواتە تۆ بیتکۆینت کڕیوە. بێگومان، ناتوانیت لە قفڵێک یان سندوقێکی پارێزراوی فیزیکیدا هەڵیانبگریت؛ ئێستا چی؟ لێرەدایە کە جزدانێکی کریپتۆ دێتە ئاراوە – زیاتر لەسەر ئەوە لە بەشی داهاتوودا.
هەڵگرتنی بیتکۆینەکان – ڕێبەرێکی کورت بۆ جزدانەکانی کریپتۆ
جزدانێکی بیتکۆین هاردوێر/سۆفتوێرێکە کە بۆ هەڵگرتن و بازرگانیکردن بە بیتکۆین بەکاردێت. تێبینی ئەوە بکە کە بیتکۆینەکان لە ڕاستیدا لە جزدانێکدا هەڵناگیرێن، بەڵکو زانیارییە پەیوەندیدارەکانیان لەسەری هەڵدەگیرێن.
بە گشتی، چوار جۆر جزدانی بیتکۆین هەن – دێسکتۆپ، مۆبایل، وێب، و هاردوێر. با سەیری هەریەک لە جۆرەکانی جزدان بکەین.
گۆڕەوانی دێسکتۆپ
وەک لە ناوەکەیەوە دیارە، جزدانەکانی دێسکتۆپ لەسەر سیستەمێکی کۆمپیوتەر دادەمەزرێن، ڕێکدەخرێن، و بەکاردەهێنرێن.
خاوەنی جزدانی دێسکتۆپ دەتوانێت بیتکۆینەکان لە ڕێگەی کۆمپیوتەرەکەیەوە هەڵبگرێت، وەربگرێت، بنێرێت، و بازرگانی پێوە بکات. هەندێک لە جزدانە دێسکتۆپە بەناوبانگەکان بریتین لە Armory، MultiBit، و Bitcoin Core.
جزدانەکانی وێب
وەک ماڵپەڕەکان، جزدانەکانی وێب دەتوانرێت لە هەر شوێنێک و هەر ئامێرێکەوە دەستیان پێبگات. جزدانەکانی وێب تەنها پشت بە ئینتەرنێت دەبەستن.
زۆربەی ئاڵوگۆڕەکان کە لێیانەوە بیتکۆین دەکڕیت، دەیفرۆشیت، و بازرگانی پێوە دەکەیت، جزدانێکی وێبی بێبەرامبەر دابین دەکەن. بەڵام، تێبینی ئەوە بکە کە جزدانەکانی وێب کەمتر پارێزراون لە جزدانەکانی دێسکتۆپ.
جزدانەکانی مۆبایل
جزدانەکانی مۆبایل وەک جزدانێکی دێسکتۆپ کار دەکەن، بەڵام مەیلیان هەیە لەگەڵ ئامێرەکانی iOS و ئەندرۆید بگونجێن. تێبینی ئەوە بکە کە زۆربەی جزدانەکانی وێب چارەسەرێکی جزدانی مۆبایل دابین دەکەن.
گۆڕەجۆری مۆبایل تایبەتمەندییەکانی وەک سکانکردنی کۆدی QR و ئاسانکارییەکانی دەستلێدان بۆ پارەدان دابین دەکەن. زۆربەی سەرەتاییەکان گۆڕەجۆری مۆبایل بەکاردەهێنن بۆ هەڵگرتنی بیتکۆینەکانیان چونکە سادە و ئاسانن بۆ بەکارهێنان.
Kîsî Hardware
گۆڕەجۆری ڕەقەکاڵا پارێزراوترین و سەلامەتترین جۆری گۆڕەجۆرن. ئەوان وەک ئامێری USB وان کە زانیاری بیتکۆینەکانت بە شێوەیەکی فیزیکی هەڵدەگرن نەک لەسەر تۆڕی جیهانی.
هەروەها بە گۆڕەجۆری سارد ناسراون، گۆڕەجۆری ڕەقەکاڵا ٢٤/٧ بە ئینتەرنێتەوە بەستراو نین. بۆ ئەنجامدانی مامەڵە یان دەستگەیشتن بە بیتکۆینەکان، بەکارهێنەر دەبێت گۆڕەجۆری ڕەقەکاڵای خۆی بە کۆمپیوتەرەوە ببەستێتەوە.
کڕینی بیتکۆین، تەواو. هەڵگرتنی بیتکۆین، تەواو. بەڵام خەرجکردنی BTC چی؟ چۆن ئەوە دەکرێت؟ ئەوە بە تەواوی ئەوەیە کە بەشی داهاتوو یارمەتیت دەدات بۆ دۆزینەوەی.
چی دەتوانم بە بیتکۆین بکڕم؟
لە ساڵی ٢٠٠٩دا، کەس بیرینەدەکردەوە کە بیتکۆین لە هیچ شوێنێک بژاردەیەکی پارەدانی قبوڵکراو بێت. ئێستا، ئەگەر سەیری تۆڕی جیهانی بکەیت، زۆرێک لە ناودارە گەورەکان لە زۆرێک لە پیشەسازییەکاندا دەستیان بە قبوڵکردنی BTC کردووە.
هەرچەندە بژاردەکانی خەرجکردنی بیتکۆین سنووردارن، لێرەدا هەندێک لەو شتانە هەن کە دەتوانیت ئێستا بە بیتکۆین بیانکڕیت!
کاڵا لە فرۆشگای ئۆنلاینی مایکرۆسۆفت
کۆمپانیای تەکنەلۆژیای زەبەلاح مایکرۆسۆفت لە ساڵی ٢٠١٤دا پشتگیری پارەدان بە بیتکۆینی زیاد کرد. بەڵام، لە حوزەیرانی ٢٠١٨دا، مایکرۆسۆفت دەروازەی پارەدانی BTC بۆ ماوەی هەفتەیەک داخست بەهۆی ناجێگیرییەکانی بیتکۆینەوە.
دوای هەفتەیەک دووبارە دەستیان بە قبوڵکردنی BTC کردەوە، و لەو کاتەوە، هەر کەسێک دەتوانێت لە فرۆشگای ئۆنلاینی مایکرۆسۆفت بازاڕ بکات و بە بیتکۆین پارە بدات.
کۆنترۆڵەر، یاری، نەرمەکاڵا، و هەر شتێکی تر؛ هەر شتێک لە فرۆشگای ئۆنلاینی مایکرۆسۆفت بەردەست بێت، دەتوانیت بە پارەدان بە بیتکۆین بیکڕیت.
کارتی دیاری، کارتی پارەدان و پڕکردنەوەی مۆبایل لە Coinsbee.com
لە Coinsbee.com، دەتوانیت بکڕیت کارتی دیاری، کارتی پارەدان، و پڕکردنەوەی مۆبایل لە زیاتر لە ١٦٥ وڵات – و بێگومان، لە ڕێگەی بیتکۆینەوە.
جگە لە بیتکۆین، Coinsbee پشتگیری زیاتر لە ٥٠ دراوی کریپتۆ دەکات. لە Coinsbee، دەتوانیت ڤاوچەری بازرگانی ئەلیکترۆنی بۆ iTunes، Spotify، Netflix، eBay، Amazon، و فرۆشیارە گەورەکانی تر بکڕیت. سەرەڕای ئەوەش، کارتی دیاری بەناوبانگی یارییەکان و دابەشکارانی یارییەکان وەک Steam، PlayStation، Xbox Live، و League of Legends بەردەستن.
کارتی پارەدانی خەیاڵی وەک Mastercard، Visa، Paysafecard، Vanilla، هتد، بەردەستن. کۆتا و بێگومان گرنگترین، دەتوانیت پڕکردنەوەی مۆبایل لە زیاتر لە ٤٤٠ دابینکەر لە ١٤٨ وڵات لە ڕێگەی بیتکۆینەوە بکڕیت.
Coinsbee.com ناوەندێکی نایابە بۆ کڕینی ڤاوچەری بازرگانی ئەلیکترۆنی، پڕکردنەوە، کارتی یاری، و کارتی پارەدانی خەیاڵی لە ڕێگەی بیتکۆینەوە.
بەشداریکردنی VPN لە ExpressVPN
Express VPN، دابینکەرێکی بەناوبانگی خزمەتگوزاری VPN، بیتکۆین وەک شێوازێکی پارەدان قبوڵ دەکات. دەتوانیت پلانی بەشداریکردنی دڵخوازت بکڕیت لە ExpressVPN و بە بیتکۆین پارە بدەیت.
وۆپەر لە بێرگەر کینگ
بەڵێ! ڕاستت خوێندەوە. بێرگەر کینگ ڕێگە بە کڕیارەکانی دەدات بە بیتکۆین پارە بدەن. هەرچەندە ئێمە پێشنیاری خەرجکردنی بیتکۆینەکانت لەسەر بێرگەر ناکەین، بێرگەر کینگ لە هەر کات و ڕۆژێکدا قبوڵیان دەکات.
بەڵام، تێبینی ئەوە بکە کە هەموو شوێنەکانی بێرگەر کینگ بیتکۆین قبوڵ ناکەن. تەنها هەندێک شوێن لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، ئەڵمانیا، و چەند وڵاتێکی تر لە ئێستادا BTC قبوڵ دەکەن.
لیستی شتەکانی تر کە دەتوانیت بە BTC بیکڕیت
- CheapAir بۆ حجزکردنی گەشتە ئاسمانییەکان/هۆتێلەکان.
- PizzaForCoins بۆ داواکردنی پیتزا.
- Etsy، ماڵپەڕێکی بازرگانی ئەلیکترۆنییە کە لەسەر دەستکرد، شتومەکی کۆن، هتد دامەزراوە.
- Central Texas Gun Works بۆ کڕینی چەک.
- نزیکەی هەموو شتێک لە ژاپۆن.
- بەشداریکردن لە پلاتفۆرمی دۆستایەتی ئۆنلاینی OkCupid.
تا ئێستا، هەموو شتێکمان دەربارەی بیتکۆین باس کردووە – بەڵام ئایا دەبێت بەڕاستی بیتکۆین بکڕیت؟ یان ئایا بەهایان هەیە؟ کاتی ئەوە هاتووە وەڵامی ئەو پرسیارە بدەینەوە کە ڕەنگە هەمووتان زۆر درەنگ چاوەڕێی بووبن. کەواتە، ئەمە بۆچوونی ئێمەیە دەربارەی.
ئایا دەبێت بەڕاستی بیتکۆین بکڕیت؟
هەموومان دەربارەی دابەزین و بەرزبوونەوەی بیتکۆین دەزانین؛ شتێکی شاراوە نییە. بەڵام، ئایا دەبێت لە سەرەتادا بیر لەم قومارە بکەیتەوە؟
باشە، بەپێی ئێمە، بەڵێ! یاساکانی ئەو جیهانەی تێیدا دەژین بە خێراییەکی زۆر دەگۆڕێن، و هەروەها چۆنیەتی کارکردنی پارەش.
چەمکی بیتکۆین بە شێوەیەکی بەرچاو گۆڕیویەتی چۆنیەتی بیرکردنەوەمان دەربارەی پارە. لامەرکەزییەت لە کۆتاییدا ڕوودەدات، و مەرکەزییەت ئێستا بەرەو نەمان دەچێت.
ڕۆژ لە دوای ڕۆژ، ئەو کەسانە دەبینین کە جارێک لە لایەنی تری BTC بوون، ئێستا بیتکۆین بە بەهادار دەبینن.
بۆ نموونە، PayPal جارێک دژی BTC بوو،, بەڵام لەم دواییانەدا ڕایانگەیاندووە کە کڕین، فرۆشتن، و هەڵگرتنی کریپتۆ لە ڕێگەی PayPal ەوە دەکەن..
گەورەترین دوژمنی بیتکۆین، JPMorgan, ، ئێستا لەناکاو وا دەردەکەوێت کە پشتگیری بیتکۆین دەکات. JPMorgan پێشبینی کردووە کە BTC لە ساڵی 2021دا لە نیشانەی 143 هەزار دۆلار تێدەپەڕێت.
دەیان چیرۆکی لەم شێوەیە لەسەر ئینتەرنێت هەیە، بەڵام پوختەی بابەتەکە ئەوەیە کە BTC لە کۆتاییدا توانای ڕاستەقینەی خۆی نیشان دەدات. هەرچەندە هەندێک وەبەرهێنەر هێشتا گومانیان لە BTC هەیە بەهۆی ناجێگیرییەکەیەوە،, کۆمپانیا گەورەکان ئێستا پارەی خۆیان لەسەر دادەنێن..
بە کورتی، بەپێی ئێمە، دەبێت بیتکۆین بکڕیت و بچیتە پاڵ دراوی داهاتوو. دڵنیابە، هەموو پاشەکەوتەکانت لەسەر بیتکۆین دامەنێ بەڵام لانیکەم دەست بکە بە وەبەرهێنان و هەڵگرتنی بڕێکی کەم لە بیتکۆین.
لە کۆتاییدا، بڕیاری خۆتە کە ئایا لە بیتکۆین وەبەرهێنان دەکەیت یان نا. ئێمە بەشی خۆمان کرد بۆ گفتوگۆکردن دەربارەی داهاتووی بیتکۆین.
